Category Archive for ‘Spadki’

Spadkobierców obdarowanych można pozwać o zachowekby

Taka konkluzja wynika z treści najnowszego wyroku Sądu Najwyższego, który potwierdził, że osoby najbliższe mogą żądać zachowku od osób, które wiele lat wcześniej zostały obdarowane przez spadkobiercę, pomimo że ten nie zostawił po sobie żadnego majątku. W praktyce oznacza to, że dalsi krewni mogą po dłuższym czasie spłacać bliższych.

Zachowek jest instytucją prawa spadkowego i pozwala żądać połowy bądź 2/3 udziału w spadku, jaki by przypadł niedoszłemu spadkobiercy pominiętemu w testamencie, gdyby dziedziczył wg ustawy. W sytuacji gdy uprawniony nie otrzyma swojej części, służy mu uprawnienie o zapłatę bądź uzupełnienie zachowku. Roszczenie w pierwszej kolejności kieruje się przeciwko spadkobiercom, a jeśli uzyskanie od nich zachowku nie jest możliwe – do obdarowanych.

Przy ustalaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych, ani też dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od śmierci spadkodawcy, ani darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami. Sąd Najwyższy uznał, że obliczaniu zachowku bierze się pod uwagę poważniejsze darowizny na rzecz spadkobierców i obowiązek zapłaty zachowku może również obciążać spadkobierców obdarowanego, również wtedy, gdy ten zmarł przed spadkobiercą. Ma to zapobiegać sytuacji, w której osoby najbliższe zmarłego uprawnione do zachowku utraciłyby możliwość jego uzyskania na skutek dokonanych przez spadkodawcę za  życia darowizn obniżających wartość spadku.

Wydziedziczenieby

Wydziedziczenie to pozbawienie osoby uprawnionej prawa do zachowku. Uprawnionymi z mocy prawa do jego uzyskania są zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy. Wydziedziczyć można jedynie w ważnym testamencie, a osoba taka jest traktowana przez prawo jakby nie dożyła otwarcia spadku.
Aby wydziedziczenie było skuteczne musi nastąpić z enumeratywnie wymienionych w Kodeksie cywilnym przyczyn:

  1. uprawniony do zachowku spadkobierca wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego – dotyczy to sytuacji gdy pomimo ingerencji spadkodawcy spadkobierca zachowuje się niezgodnie z ogólnymi regułami panującymi w społeczeństwie, np. alkoholizm, narkomania, przestępny tryb życia;
  2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci – przestępstwo co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym wyrokiem, obraza czci już nie
  3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych – np. niewykonywanie obowiązku alimentacyjnego, nieudzielanie opieki, brak pomocy w chorobie; jednak do serdecznych kontaktów rodzinnych potrzebna jest wola i spadkodawcy, i spadkobierców.

Należy pamiętać, że wszystkie opisane wyżej zachowania muszą być trwałe, uporczywe i świadomie dokonywane przez przyszłego spadkobiercę. Powinny ponadto wynikać z treści testamentu.

Jak uchronić siebie i dziecko przed długami spadkowymi?by

Zdarza się często, że nie chcemy przyjąć odziedziczonego spadku ze względu na długi, które przewyższają jego aktywa. Aby to zrobić należy spadek odrzucić. Można to zrobić na dwa sposoby: przed sądem albo u notariusza.
W obu przypadkach ma się 6 miesięcy od momentu śmierci spadkodawcy lub dowiedzenia się o tym fakcie. Odrzucenie spadku przed sądem jest tańsze, lecz dłużej trwa, natomiast korzystając z pomocy notariusza zrobimy to szybciej, jednak przy większych kosztach. Oświadczenia o odrzuceniu spadku nie można cofnąć, chyba że zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby.

Co w sytuacji, gdy spadkobierca, który odrzucił zadłużony spadek ma dzieci? Wszystko zależy od ich wieku. Gdy są pełnoletnie wystarczy, że w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziały się o prawie do spadku, złożą oświadczenie o jego odrzuceniu. Termin 6 miesięcy należy liczyć od dnia, w którym ich rodzic odrzucił spadek. Jeśli jednak są niepełnoletnie, rodzic musi wystąpić do sądu rodzinnego o wyrażenie zgody na złożeniu w ich imieniu oświadczenia o odrzuceniu spadku. Gdy ją uzyska, będzie mógł złożyć oświadczeniu o odrzuceniu spadku w ich imieniu.